Belangrijkste berichten

5. Als je jezelf wilt laten zien, heb je aandacht nodig

Heb je mijn vorige blog ‘Jouw ware aard achtervolgt je je hele leven’ gelezen? Daarin leg ik uit wat ik versta onder het begrip ‘ware aard’. Je kunt die het beste vergelijken met een soort DNA. Misschien zijn beide begrippen zelfs wel gelijk, maar ik heb een gegronde twijfel aan alles wat wetenschap is, en om die reden ben ik voorzichtig met de gelijkstelling. Je ware aard ontstaat op het moment van je verwekking, vast ligt wie je bent, wat je lichamelijke en geestelijke sterke en zwakke kanten zijn. Kan je er in de loop van je leven iets aan veranderen? Nee, onmogelijk.

Als je een evenwichtig mens bent, toon je je ware aard vrijuit en onbevangen. Ben je minder evenwichtig, ondervind je bijvoorbeeld hinder van angst of onzekerheid betreffende jezelf, dan ontwikkel je een beeld van jezelf waarmee je wel naar buiten durft te komen. Dit beeld, wat ik ideaalbeeld zou willen noemen, kan lang standhouden, maar er komt een moment dat je erdoor in conflict komt met jezelf; het is nu eenmaal niet jij, niet je ware aard. De moraal van ‘Jouw ware aard’ was dan ook: leer jezelf kennen. Slaag je daarin, dan ben je ‘thuis’, dan heb je je ware aard te pakken.

In alle gevallen is ieder mens zijn hele leven bezig zichzelf te laten zien. Dat kan zijn ware aard zijn of anders dat ideaalbeeld dat hij voor zichzelf heeft bedacht. Hij is nu eenmaal niet alleen op de wereld en dient zich op de een of andere manier te voegen in de samenleving. Als hij daar een volwaardig en ook geloofwaardig deel van wil zijn, is het noodzakelijk te laten zien wie hij is en waar hij voor staat. Om dat te kunnen bewerkstelligen, moet hij er op uit zijn de aandacht op zich gevestigd te krijgen.

Nu zijn er ontiegelijk veel manieren om de aandacht naar je toe te trekken. Het kan door beelden en woorden. Beelden alleen al bieden een overvloed aan mogelijkheden. Je kunt een spectaculaire uitvinding doen. Een bijzondere sportieve of intellectuele prestatie leveren. Je kunt je excentriek aankleden of optutten. De huid van je lichaam laten volspuiten met tatoeages. Bekwaamheid ontwikkelen in een of andere kunstvorm; schilderen, beeldhouwen, componeren, schrijven, zingen, toneelspelen. Kortom, zonder een woord over jezelf te zeggen, kun je ervoor zorgen dat je de aandacht van de wereld trekt.

Op deze manier toon je echter nooit meer dan slechts een deel van je ware aard. Je bewijst in concreto dat je sportiever, flexibeler, excentrieker of creatiever bent dan de doorsnee mens. Rembrandt van Rijn heeft als meesterschilder in de loop van de eeuwen meer aandacht gekregen dan wie ook op aarde, maar toont hij met de Nachtwacht zijn ware aard? Natuurlijk niet; hij heeft laten zien waartoe hij in staat was, maar niet wie hij was. In het gunstigste geval geven beelden een indicatie van wie de maker zou kunnen zijn.

Van belang in deze is ook dat beelden na verloop van tijd veelal in de vergetelheid dreigen te raken. Met schrijven ligt het iets anders. Wie schrijft die blijft, nietwaar? Het zijn jouw woorden en jouw naam staat op het boek of bij jouw verhaal. Maar als het gaat om aandacht, die je naar believen kunt beïnvloeden, schiet ook de schrijverij tekort. Mensen moeten jouw boek of jouw verhaal kopen, lezen, snappen en onthouden wat jij wilt dat ze onthouden. Onzekere factoren. Schrijven blijft zo een soort omweg waarvan het door jou gewenste resultaat twijfelachtig is.

Praten is de meest efficiënte manier om direct de volle aandacht te kunnen krijgen. Door te praten en het handig inzetten van de kracht van overtuiging kun je snel succes oogsten. Het meeste effect sorteer je in een een-op-een gesprek. Je overtuigt makkelijker één ander dan anderen. Doelgericht oogcontact maak je ook makkelijker met één dan met meerderen. Op het moment dat je de volle aandacht hebt, begin je jouw verhaal. Je probeert de ander (anderen) ervan te overtuigen dat jij een interessant mens bent en goed hebt nagedacht. Rappe praters slagen daar vaak beter in dan langzame. Zij komen haast vanzelf ‘boven’ drijven en krijgen zo meer aandacht (uitstapje naar de politiek: op die manier ontstaan de meeste wereldleiders; zij zijn niet automatisch slimmer dan jij of ik, maar ze kunnen zichzelf goed verkopen; door geraffineerd aandacht te vragen houden ze de aandacht langer vast).

Beelden kunnen soms iets toevoegen om de aandacht vast te houden en zij kunnen zelfs helpen om bepaalde onderdelen van je ware aard sneller duidelijk te maken. Maar hoe breng je in beeld dat je verstandelijk niet helemaal op orde bent? Welk beeld gebruik je om duidelijk te maken dat je homofiel bent? Welke tekening moet je maken om te illustreren dat de basis van jouw karakter lief en begripvol is?

Met praten, liefst een-op-een, kan je bewijzen dat jij de moeite van het beluisteren meer dan waard bent. Meestal gaat zo’n gesprek goed. Er is wederzijds vertrouwen en serieuze interesse. Je wisselt gedachten en ideeën. In goede harmonie verbeter je misschien zelfs elkaars denkbeelden. Samen kan je tot eenduidige conclusies komen. In een positieve sfeer kom je wederzijds dicht bij beiderlei ware aard.

Soms is de harmonie echter ver te zoeken. De interactie verloopt ronduit stroef. Jij hebt zelf misschien moeite met luisteren, of de ander luistert slecht, wellicht al bezig met het moment waarop hij zelf de aandacht krijgt. Er is onvoldoende luisterbereidheid van beide kanten, een structureel gebrek aan belangstelling, een preoccupatie van een of beide gesprekspartners of een simpel gemis aan chemie.

Het heilige doel van de aandachtvragerij is de mensheid te laten zien wie je bent. Accepteer een mogelijke conclusie dat je de aandacht had, maar niet in staat bent gebleken jezelf voldoende neer te zetten. Accepteer ook dat er met sommige mensen geen land is te bezeilen en dat jij zelf mogelijkerwijs de oorzaak bent. Accepteer tenslotte dat sommige gesprekken nooit verder komen dan hinderlijk oponthoud.

Besef echter tegelijkertijd dat je het moet blijven proberen; je weet nooit hoe een koe ooit in staat is een haas te vangen. Volhouden is van levensbelang omdat het een van de manieren is om jezelf te leren kennen. Want daar gaat het om, telkens en telkens opnieuw: jezelf leren kennen. Je slaagt in die missie als je aandachtig luistert naar wat je gevoel je vertelt en daarnaar handelt. Gebruik jouw brein slechts waarvoor het is bedoeld; bewustwording van wat je gevoel allemaal zegt en bewustzijn van jouw positie in de wereld waarin je leeft.

Het spreekwoord luidt: zelfkennis is het begin van alle wijsheid. Hoe meer je van jezelf weet, hoe dichter je komt bij jouw ware aard.