Gebeurtenissen

Het realisme heeft het socialisme verslagen

Wist je al: 25 jaar geleden werd de Berlijnse muur afgebroken. Consequentie: na ongeveer driekwart eeuw werd het utopische idee, dat communisme heet, ontmaskerd. Met de val van de muur en het einde van het communisme is tegelijkertijd de basis van de communistische ideologie, het socialisme, op losse schroeven komen te staan.

Je ziet waar dat in Nederland uiteindelijk toe leidt: het van oudsher socialistische bolwerk, de PvdA, zakt langzaam weg in het moeras der geloofwaardigheid. De Socialistische Partij SP heeft jaren kunnen overleven als protestpartij, maar is dat primaat kwijt; in een welvarend land valt er weinig te protesteren. Bovendien is er een veel doeltreffender protestpartij opgestaan, de PVV (ik snap niet waarom die geblondeerde krullebol zijn hoofd nog niet heeft kaal geschoren).

Dat de socialistische partijen van deze wereld met de moed der wanhoop proberen te blijven bestaan, is vooral meelijwekkende nostalgie. Na het signaal ‘einde communisme’ is het langzamerhand hoog tijd te stoppen met denken dat andere mensen het welzijn van jou en mij voor ogen hebben. Zij zijn evenzeer met het eigen belang bezig als ieder ander. Een socialist die zegt op te komen voor de minder bedeelden, geestelijk of lichamelijk, is tegelijkertijd bezig zich via die weg te verrijken. Je kunt nog proberen om de achterban te bedotten door jezelf ‘sociaal-democraat’ te noemen, maar je blijft een socialist, die in de dagelijkse praktijk een even grote ‘graaier’ blijkt te zijn als al zijn mede-aardbewoners. Ook hij is er op uit een zo zorgeloos mogelijk leven te leiden.

Dat kan helaas niet helemaal zonder ruilmiddel, geld. Een lastig bijverschijnsel van geld is dat slimmeriken erin slagen om daarvan heel veel te vergaren. Overbodig veel en niet altijd op edele motieven. Het is een taak van de samenleving om aan die verzamelwoede paal en perk te stellen, ten behoeve van de mensen die minder slim zijn. De meeste politieke partijen, gelouterd door de realiteit van alledag, snappen dit mechanisme en pakken het aan. Oftewel: daar hebben we geen socialisten meer voor nodig.

Wat resteert van de socialistische ideologie is de historische verdienste mede aan de basis te hebben gestaan van de emancipatie van man en vrouw in de 20e eeuw. Onmiskenbaar hebben zij daarnaast actief bijgedragen aan de liberalisering van de intellectueel minderbedeelden en de strijd voor een meer evenwichtige beloning van de arbeiders. Opkomen voor jezelf was in de afgelopen eeuwen nu eenmaal niet voor iedereen vanzelfsprekend. Een aanzienlijke bijdrage aan het proces van bewustwording is geleverd door de socialistische ideologie en haar aanhangers. Daar moet je de inmiddels veelal bejaarde aanhangers dankbaar voor zijn, maar het is een onontkoombaar feit dat de afgelopen eeuwen echt voorbij zijn.

Het socialisme in het moeras, wat komt er voor terug? Ik noem het voor het gemak realisme. Realisme heeft het socialisme verslagen in werkelijkheidszin. Realisme is dat andere partijen het primaat, op te komen voor de minderbedeelden van deze wereld, van de socialisten hebben overgenomen. Realisme is dat de aanpak van misstanden van ongelijkheid in de samenleving bij de meeste andere politieke partijen een belangrijk onderwerp is geworden. Realistisch is tenslotte: ieder individu, niemand uitgezonderd, is er met recht en reden op uit om geluk na te streven. Dat vind je niet in geld en goed, maar in jezelf. Aan het besef dat jij, en alleen jij, voor dat geluk verantwoordelijk bent, heeft ook het socialisme een bijdrage geleverd.

De rode kameraden zijn klaar. De uitgebloeide rode rozen kunnen in de GFT container. Gun de makkers nog een keer uit volle borst en vooral eensgezind het zingen van het strijdlied ‘De Internationale’, maar daarna moet het echt uit zijn. Het is mooi geweest, tijd voor realisme.