Belangrijkste berichten

4. Jouw ware aard achtervolgt je je hele leven

De voornaamste ontdekking, die ik in mijn leven heb gedaan, kwam pas tot mij, nadat ik al een flinke tijd op aarde had rondgelopen: ieder mens is zijn leven lang in elke situatie waarin hij terecht komt en in elk gesprek dat hij voert, bezig zichzelf te ‘verkopen’, meestentijds volledig onbewust. Ieder mens? Ja, ieder mens; er zullen wel weer uitzonderingen zijn, maar ik ken er geen. Misschien was je mij voor met deze ontdekking. Zo niet, neem een ogenblik de tijd om die zin tot je te laten doordringen; hij is vele malen belangrijker dan je misschien op het eerste gezicht denkt.

Alles begint bij je ‘ware aard’; die ontstaat op het moment suprême dat jouw moeders eicel en jouw vaders zaadcel in elkaar zijn opgegaan. Vanaf dat gelukzalige ogenblik ben je een unieke entiteit. Vast ligt wie je bent, hoe je er uit gaat zien, wat je aanleg is, welke je sterke en zwakke kanten zijn, je mentale gesteldheid, hoe lichamelijk gezond je bent, je geaardheid, je creatieve vermogen, je intelligentie… Het ligt allemaal verankerd in die ene entiteit, die ‘jij’ heet. Of ‘ik’.

Verankerd? Jawel. Wie je op dat ogenblik bent geworden, blijf je je hele leven. Het is jouw hoogstpersoonlijke ware aard. Kun je hem veranderen? Nee, dat lukt niet, je kunt je ware aard veranderen noch verloochenen. Zo uniek en onvervangbaar als je bent, zo onveranderlijk ben je. Je kunt van mening veranderen, maar niet van aard. Je kunt het zwijgen worden opgelegd, met geweld of met woorden, maar aan jouw basis valt niets te doen. Jouw ware aard is de jouwe voor altijd.

Kun je iemands ware aard zien? Hoewel ik je in ‘Introductie’ een verlichte geest heb genoemd, acht ik dat zo goed als onmogelijk. Wel kun je een eind komen. Je kunt zien hoe iemand eruit ziet, je kunt ervaren welke kunsten hij uithaalt, je kunt aanvoelen wanneer hij een spelletje met je speelt, je kunt hem uit de kast zien stappen of niet, een soort van conclusie trekken uit de kleren die hij draagt en de mate waarin hij zich heeft opgedirkt. Maar wat daar allemaal achter en onder zit, tot in de kleinste betekenisvolle details, is voor jou onzichtbaar. De volledige onderliggende ware aard van een mens kun je als medemens niet ontrafelen. Voor jezelf is dat al een hels karwei.

Waarom ik in de eerste alinea heb gekozen voor het woord ‘verkopen’, is om aan te geven dat je nagenoeg je hele leven bezig bent je ware aard aan de man te brengen. Het begint vrijwel direct nadat je van je moeder bent ontkoppeld. Aanvankelijk ben je niemand anders dan je ware aard, maar al snel leer je dat een potje huilen effect sorteert, net als een keel opzetten. Je doet er alles aan om ouder, verzorger en vriend voor je te laten smelten. Doel is dat je hen vertedert, dat zij je schattig en lief vinden. Dat activeert hun instinct om jou te geven wat je nodig hebt en nog niet zelf kunt regelen; eten en drinken, verzorging en middelen om te groeien. Jouw babygedrag weerspiegelt onbevangen wie je bent en je verkoopt dat doelgericht en doeltreffend.

Nadat je vrijuit en zelfstandig hebt leren praten, denken en bewegen ga je gebruik maken van allerlei nieuwe hulpmiddelen om jezelf te manifesteren. Dat kunnen woorden zijn en ook beelden. Je hoort andermans meningen en standpunten, je krijgt te maken met indrukken, je beleeft ontmoetingen en gebeurtenissen. Je leert de juiste woorden te kiezen om je verhaal kracht bij te zetten. Je ontwikkelt daarnaast een manier om je ware aard concreet vorm te geven, in kleding, aankleding en wat je aan je lichaam wijzigt of toevoegt. Je bent, kortom, bezig uit te zoeken welke woorden en beelden het meest effectief zijn om de buitenwereld te overtuigen van dat unieke beeld van jezelf. Hoor mij. Zie mij.

Veel mensen en misschien zelfs het merendeel laat dat beeld uit de bocht vliegen. Vanuit een vermeende noodzaak, persoonlijk of zakelijk, om zichzelf zo uitzonderlijk mogelijk te maken, zetten ze het middel overdrijving in. Ze scheppen een beeld van zichzelf dat nauwelijks nog enige relatie heeft tot de werkelijkheid. Ze doen zich totaal anders voor dan ze zijn, en denken door de kracht van overdrijving overtuigender over te komen, zich beter te ‘verkopen’ en daardoor te stijgen in status. Een heilloze weg, met een groot gevaar op de loer: je verliest jezelf en het is de vraag of je die ‘zelf’ ooit nog terug kunt vinden.

Dat iemand de neiging heeft zichzelf in zo’n positie te manoeuvreren, komt door een gevoel van onzekerheid bij gebrek aan kennis van de ware aard, zijnde gemis aan zelfkennis, en ernstige innerlijke twijfel of hij als mens interessant genoeg is. Veelal komt dit voort uit de druk vanuit de 21ste eeuwse westerse samenleving om ‘bijzonder’ te zijn, iemand, die tot uitzonderlijke prestaties in staat is.

Als jij iemand bent, die zichzelf met een overvloed aan mooie woorden en beelden probeert beter voor te doen dan hij is, moet je van me aannemen: ook zonder al die overdaad ben je bijzonder genoeg. En wat meer is: alle verzinselen bij elkaar hebben geen enkele invloed van verandering op jouw ware aard. Die is en blijft jouw onvervangbare, onverbeterlijke ‘ik’. Een advies, dat ik ook geregeld aan mezelf geef: zoek jezelf en wees niet bang om die te vinden.

Waarom mijn ontdekking belangrijk is? Zij heeft bepaald, hoe ik naar mensen kijk en luister en hoe ik hen beoordeel. Het besef, dat ieder mens op de eerste plaats bezig is zichzelf te verkopen, heeft mij de ogen geopend. Ik heb in sommige gevallen andere beelden leren zien dan voorgesteld en andere verhalen leren horen dan verteld. Die hebben me een zeker inzicht verschaft in de werkelijke eigenschappen en motieven van degenen met wie ik in contact ben gekomen en kom. Essentieel is geconcentreerd kijken en luisteren. Alleen dan leer je zien en horen.

Dat besef heeft me gebracht tot de stalen stelling dat mijn taak in het leven is om mijzelf te leren kennen. Het is de taak van ieder mens om de eigen ware aard te doorgronden en op basis daarvan zelfvertrouwen en eigenwaarde op te bouwen. Dat kost misschien een heel leven, maar is tegelijkertijd van levensbelang. Je kunt pas iets betekenen voor de samenleving, als je weet wie je bent en die wetenschap uitdraagt.

Aantrekkelijk verlengde: als je jezelf hebt leren kennen, ben je rond met het leven en kun je, als jouw volgende moment suprême in zicht komt, de dood, opgelucht jouw laatste adem uitblazen.