Gebeurtenissen

Waarom de PvdA moet mee-regeren

Als je een PvdA’er vraagt, waar het dramatische zetelverlies tijdens de laatste verkiezingen aan te wijten is, krijg je veelal als antwoord, dat de partij is afgestraft voor zijn deelname aan het huidige kabinet met die ‘amorele kapitalisten’ van de VVD. Vanuit dit gezichtspunt zegt hij feitelijk: ‘Jij, domme kiezer, snapt niet welk een wereldprestatie wij hebben geleverd; we hebben het land uit de crisis gehaald. Je geeft ons stank in plaats van dank.’

Zowel de afstraffing als de wereldprestatie vallen in de categorie kletspraat.

Eerst maar even de afstraffing. De werkelijke reden van de teloorgang is, dat het socialisme als maatschappijvorm niet meer van deze tijd is. In de vorige eeuw heeft het, voorloper van het communisme, een zeer belangrijke rol vervuld. De socialisten en communisten hebben ervoor gezorgd dat de arbeider serieus werd genomen. Voordien kon deze nauwelijks een opleiding volgen, werkte hij zich permanent in het zweet voor een scheet en 3 knikkers, ging hij doorgaans redelijk vroeg dood en verviel zijn gezin in barre armoede. De socialisten hebben met vechten, stakingen en vakverenigingen veel goed en heilzaam werk verricht. De arbeider is geen ombenul meer, hij trekt zijn bek open en wordt alom gehoord. Onze samenleving mag trots zijn op mensen als Domela Nieuwenhuis, Willem Drees en Joop den Uyl.

Eind vorige eeuw ontstond er een nieuwe partij, de Socialistische Partij, opgericht door fabrieksarbeider Jan Marijnissen. Hij afficheerde zichzelf als ‘tegenpartij’; een niet erg intelligente aanpak, want weinigen zagen de SP als een serieuze speler in de politieke arena. Ook de SP verloor op 15 maart, profiteerde niet van het verlies van de PvdA. In 1990 ontstond ook nog GroenLinks, een fusie van radikalen, pacifisten, communisten en evangelisten. Deze ietwat achterlijke tak van het socialisme behaalde in maart veel zetelwinst, dankzij het flux de bouche en het leuke smoeltje van Klaver. De ambitie is echter groter dan het intellect. Ze durven al 27 jaar niet te regeren; bij de formatie haakten ze opnieuw af.

30 Jaar geleden overleed Joop den Uyl, de laatste echte socialist. Met hem heeft het socialisme zijn laatste adem uitgeblazen. Dat hebben de overgebleven socialisten niet opgemerkt, volgevreten en verzadigd van zichzelf als ze inmiddels waren geworden. Opheffen zou eigenlijk de meest zuivere actie zijn. Jezelf opnieuw uitvinden kan uiteraard ook, maar dat wordt een heidens karwei, want alle maatschappelijk belangrijke onderwerpen worden door de andere partijen genoegzaam afgedekt. En laten we eerlijk zijn: er zijn al veel te veel politieke partijen met in meerdere of mindere mate sterk overlappende speerpunten (socialisten noemen dit ‘idealen’).

En dan de ‘wereldprestatie’. In tegenstelling tot wat de leiders ons willen doen geloven, hebben VVD en PvdA er niet voor gezorgd, dat we uit de crisis zijn gekomen. Ze hebben gedaan wat elke andere regeercombinatie zou hebben gedaan: wachten tot de storm voorbij is. Ze hebben op de tent gepast en waar nodig een beetje geherstructureerd en bezuinigd. Voor dat oppassen verdienen ze een opgestoken duim. ‘Redelijk netjes gedaan, jongens en meisjes, ook al zijn jullie niet steeds met gepaste compassie en de nodige nuance te werk gegaan.’

Bij de verkiezingen verloor de VVD 8 zetels, de PvdA 29. De schade viel eigenlijk best mee, als je bedenkt dat de meeste landgenoten achteruitgang niet leuk vinden, daarvan graag iemand anders de schuld geven en hem flink laten boeten. De VVD is de grootste gebleven en kan nu goede sier gaan maken in de betere tijden, die lijken te zijn aangebroken. Ik ga er van uit dat de maatschappelijke gevolgdrama’s van de crisis de komende jaren voor een groot deel zullen worden hersteld.

Het is mijn mening dat partner PvdA evenveel recht heeft om van de betere omstandigheden te profiteren. Om die reden zou de partij moeten mee-regeren. Niet als de angsthazen van SP en GroenLinks wegrennen. De PvdA moet, nu het nog kan, haar grootse verleden inzetten, niet in een hoekje zielig gaan zitten doen. De partij moet juist nu ballen tonen, laten zien dat ze voor niets en niemand bang is en na de verantwoordelijkheid in de crisis opnieuw medeverantwoordelijkheid wil dragen voor toekomstig evenwichtig beleid. Daarvoor hebben we een links-rechts kabinet nodig.

En tegelijkertijd, nu het einde van het socialisme daar is, laten zien dat zij zich ervan bewust is, te zijn vergeten aan alle trouwe kiezers uit te leggen, hoe het socialisme ervoor staat. Samen een nieuwe koers proberen te vinden onder misschien zelfs een nieuwe naam. De VVD komt weg met om de dag ‘sorry’ te zeggen, de beurt is aan de PvdA.

Klein advies: Asscher heeft, ook als wethouder in Amsterdam, veel denkfouten gemaakt. Vervang hem door een slimmere voortrekker. Wacht geen vier jaar tot je een onbeduidende splinterpartij bent. Doe het meteen, terwille van een frisse herstart.